అంతర్యామి

మహావృక్షం నీడలో...
జీవితంలో ఎదురయ్యే కష్టాలకు, కన్నీళ్ళకు కారణమేమిటనే అన్వేషణలో ఉన్న సిద్ధార్థ గౌతముడికి మహావృక్షం కింద జ్ఞానోదయమైంది. బుద్ధుడిగా మారాడు. ఆ వృక్షం ‘బోధి’ వృక్షమైంది. ఆ ప్రదేశం జ్ఞానపీఠమైంది.

ఆ వృక్షం అంతులేని జీవితానికి నిదర్శనం. అది అమరత్వానికి గురుతు. దాని వేళ్ళు (మూలాలు) భూగర్భంలోకి, కొమ్మలు చేతులు చాచుకుని విశాలమైన ఆకాశంవైపు విస్తరించడం స్వర్గారోహణక్రమానికి దర్పణం పడుతుంది. వంగిన కొమ్మలు తిరిగి భూమిని ఆధారం చేసుకుంటూ కొనసాగడం ఆధ్యాత్మిక జీవనానికి నిదర్శనంగా నిలుస్తుంది.

ప్రాచీన భారతంలో గురువులు తమ శిష్యులను మహావృక్షాల కింద కూర్చోబెట్టుకుని నిరంతరం విశ్వంలోని వివిధ మర్మాల గురించి చర్చించేవారు. ముల్లోకాలకు గురువైన దక్షిణామూర్తికి శిరస్సు వంచి నమస్కరించాలి. మర్రి వృక్షం కింద అనుభవజ్ఞులైన సాధువులు సమావేశమయ్యారు జ్ఞానసముపార్జన కోసం. వింతేమిటంటే సమావేశమైన శిష్యులంతా వయసుమీరినవారు. బోధించే గురువు మాత్రం యువకుడు. గురువు మౌనం ద్వారానే ఉపదేశించారు. శిష్యుల సందేహాల్ని నివృత్తి చేశారు.

మర్రి వృక్షం జీవితసత్యాలను ప్రతిధ్వనింపజేస్తుంది. ఎత్తుగా పైపైకి ఎదుగుతు ఎదుగుతూ ఉంటుంది. ఎప్పుడైతే పరిధులను ఉల్లంఘిస్తిందో అప్పుడు కిందికి వంగిపోవడం, మూలాల్లోకి ఐక్యంకావడం చూస్తాం.

విశ్వవృక్షం అసాధారణ ప్రపంచంలో నిరంతరం మార్పు చెందుతుంది. వేళ్ళు పైకి వెళతాయి, కొమ్మలు కిందకు చేరతాయి. రూపం మానవ మేధకు అంతుచిక్కదు. ఏది మొదలో, ఏది చివరో, దేనికి ఏది ఆధారమో.... బంధ విముక్తి అనే ఖడ్గంతో ఆ వృక్షాన్ని నరికినప్పుడే లక్ష్యాన్ని చేరుకోవడం సాధ్యం.

వృక్షాన్ని ముక్కలు ముక్కలుగా చేసినప్పుడు దానికి లోపల, బయట ఉన్న తేడా కనిపించదు. ‘చెట్టు’ అని పిలవలేం. లక్షణాల్నిబట్టి, రూపాన్నిబట్టి నిర్వచిస్తారు. బెరడు, వేళ్ళు, కొమ్మలు, ఆకులు- అన్నీ కలిసి ఉన్నప్పుడు వృక్షంగా పిలుస్తారు. అలాగే ‘నేను’ అనేదీ సంబంధాలమీదే ఆధారపడి ఉంటుంది. మనిషికీ ఈ విశ్లేషణ అవసరం. ‘నేను’ అనుకోవడమే భ్రాంతికి మూలం. బాధలన్నీ అక్కడే ప్రారంభమవుతాయి.

బుద్ధుడు మనుషులంతా మూడు రకాలైన కష్టాలను అనుభవిస్తున్నట్లు భావించాడు- అనారోగ్యం, అంగవైకల్యం, శారీరక గాయాలు. బాధలను మించిన బాధ- సుఖాల్లోంచి కష్టాల్లోకి, అదృష్టాల్లోంచి దురదృష్టాల్లోకి జారిపోయినప్పుడు, జన్మించాక సంసార చక్రంలో చిక్కుకున్నప్పుడూ కలుగుతాయి. కాటికెళ్ళేదాకా వదిలిపెట్టవు.

హానికరమైన చర్యలు, తప్పుడు ఆలోచనలు, వ్యతిరేక మనస్తత్వం కలిగిఉండటం... కీర్తి ప్రతిష్ఠలు, ధనం, ఆరోగ్యం, అందం... శాశ్వతమనుకోవడం మనిషి జీవిత వలయంలోంచి బయటపడలేకపోవడానికి కారణమవుతుంది. భౌతిక సుఖాలకోసం ఏర్పరచుకునే విలువలు, వాటికి ఏమాత్రం భంగం కలిగినా వచ్చే క్రోధం, ద్వేషం, అజ్ఞానం కోరికలన్నింటికీ మూలం. ఈ సంక్లిష్టతను బుద్ధుడు అన్నీ ‘పరిస్థితి’లోనే ఉంటాయన్నాడు.

సృష్టికర్త- దేవుడు. జీవితాంతం ఆయనకు కృతజ్ఞతతో మెలగాలంటాయి మతాలన్నీ. బౌద్ధం అలాకాకుండా- సమస్యలన్నింటికీ మూలకారణం మనసు, దానితో ఎలా వ్యవహరించాలనేది తెలియజేస్తుంది.

హత్యలు, దొంగతనాలు, వ్యభిచారం- శరీరంచేసే పాపాలు. అబద్ధాలు చెప్పడం, దూషణం, వ్యర్థభాషణం- నాలుకచేసే పాపాలు. ద్వేషం, భ్రమలు- చిత్తజనితాలైన పాపాలు అంటాడు బుద్ధుడు. మన నీడలు మనల్ని ఎలా వెంబడిస్తూఉంటాయో, మనం ఆచరించే శుభాశుభకర్మలూ అలాగే మన వెంటవస్తాయి.

భయంకరమైన అగ్నిజ్వాలలకు వృక్షం ఆహుతి అవుతున్నప్పుడు ఆ చెట్టుపైన పక్షులు ఎలా చేరతాయి? కామం, మోహం ఉన్నచోటా సత్యం చేరదనేది బుద్ధుడి భావన.

- మంత్రవాది మహేశ్వర్‌

మరిన్ని కథనాలు

జిల్లా వార్తలు
జిల్లా తాజా వార్తలు
    ఎక్కువ మంది చదివినవి (Most Read)

దేవ‌తార్చ‌న

రుచులు

© 1999- 2018 Ushodaya Enterprises Pvt.Ltd,All rights reserved.
Designed & Developed by Eenadu WebHouse
For Digital Marketing enquiries Contact : 9000180611, 040 - 23318181 eMail :marketing @eenadu.net
Best Viewed In Latest Browsers

Terms & Conditions   |    Privacy Policy

Contents of eenadu.net are copyright protected.Copy and/or reproduction and/or re-use of contents or any part thereof, without consent of UEPL is illegal.Such persons will be prosecuted.