అంతర్యామి

శాంతి సూక్తం
ష్ట ఐశ్వర్యాలతో తులతూగుతున్నవాడైనా సంతృప్తిగా, సుఖంగా ఉండలేకపోతున్నాడు. అందుకే అతడికి శాంతి కరవవుతోంది. తొమ్మిదో ఐశ్వర్యం ‘శాంతి’ లేనప్పుడు, ఉన్న ఎనిమిది ఐశ్వర్యాలూ మంచి జీవితాన్ని ప్రసాదించలేవని పెద్దలు చెబుతారు. పంచభూతాలు శాంతిగా ఉంటూ, మనిషినీ అదేవిధంగా ఉండమంటున్నాయి. మానవుడికి ఉండాల్సిన ప్రధాన లక్షణం శాంతి- అని ‘తైత్తిరీయోపనిషత్తు’ ప్రబోధిస్తోంది.

దేవతలు శ్రీహరిని మొదట ‘శాంతాకారం’ అంటూ స్తుతించారు. శ్రీహరి నామం చిత్తశాంతిదాయకమని అన్నమయ్య గానం చేశాడు. శివస్తోత్రం పరమేశ్వరుణ్ని ‘శాంతుడు’ అని కీర్తించింది. శాంతం లేనిదే సౌఖ్యం ఉండదన్నాడు త్యాగయ్య. ధర్మాచరణ ఒక్కటే శాంతినిచ్చే దివ్య ఔషధమంటాడు భక్తకవి రైదాసు. శాంతిదాయక చిత్తశుద్ధి మానవ జీవితానికి రాచబాట వంటిది. మంచిమాట అనడం, వినడం వల్ల జ్ఞానకాంతి హృదయమంతటా విస్తరిస్తుంది. అదే శాంతికి నాంది అంటుంది ‘ఐతరేయోపనిషత్తు’.  స్మితభాషి, ప్రియభాషి, వాక్యవిశారదుడైన కారణంగానే శ్రీరాముడు సతతం శాంత స్వరూపుడై మర్యాదా పురుషోత్తముడిగా కీర్తిపొందాడు.

మంగళ శబ్దాలనే వినాలని, అటువంటివాటినే ప్రవచించాలని, అదే శాంతికి మూలమని భారతీయ సనాతన ధర్మం చెబుతుంది. నాలుక చివర మధువు ఉండాలి. అది మూలం నుంచి ఊరుతూ సత్య వాగ్భాషణం చేయించాలని ‘అధర్వణ వేదం’ విపులీకరిస్తుంది. చిత్తంలో మనోవికారాలకు తావు లేకుండా చేయాలి. అప్పుడే శాంతికి చేరువ కాగలమని బుద్ధభగవానుడి ఉద్బోధ. శాంతిసందేశానికి అశోకుడు వంటివారెందరో పరివర్తన చెందారు.

కామ క్రోధాది అరిషడ్వర్గాల నుంచి శమింపజేసే మహత్తర గుణం శాంతానికి ఉందని ‘అమర కోశం’ సారాంశం. ‘పంచుకుందాం, కలిసి భుజించుదాం’ అంటుంది శాంతి వచనం. మనిషిపై మూడు రకాల తాపాలు ప్రభావం కనబరుస్తూ, శాంతిని దూరం చేస్తుంటాయి. ఇంద్రియ తాపాదుల వల్ల అతడు  ప్రభావితుడవుతాడు. ప్రలోభాలకు గురై సుఖశాంతులు కోల్పోతాడు. మృగాలు, విష జంతువుల కారణంగా కలిగేది భౌతిక తాపం. అతివృష్టి, అనావృష్టి, భూకంపం, అగ్నిప్రమాదం వంటివి ఆధి దైవిక తాపానికి చెందినవి. వాటి వల్ల కూడా మానవుడు శాంతికి దూరమవుతాడు.

కోపానికి, అశాంతికి మహర్షులు సైతం దాసులైన సందర్భాలున్నాయి. వసిష్ఠుడిపై కోపంతో, గర్వించే తత్వంతో విశ్వామిత్రుడు కొన్నేళ్ల తపోఫలితాన్ని కోల్పోయాడు. బ్రహ్మ, మహేశ్వరులను శపించడంతో పాటు- శ్రీహరి హృదయంపై కాలితో తన్నాడు భృగు మహర్షి. అరికాలిలోని ఆగ్రహ నేత్రాన్ని చిదిమివేయడం ద్వారా, స్వామి అతడిని ప్రశాంత చిత్తుణ్ని చేశాడు. శ్రీహరిని శత్రువుగా భావించి, కన్నకొడుకు ప్రహ్లాదుడినే చిత్రహింసకు గురిచేసిన దానవుడు హిరణ్యకశిపుడు. అతణ్ని నారసింహ రూపంలో సంహరించిన స్వామి, ఆ తరవాత ప్రశాంత చిత్తుడై లోకాలకు శాంతి ప్రసాదించాడు.

మనిషి ఎంత కీర్తి, సంపద ఆర్జించినా- తన జీవితంలోకి శాంతిని ఆహ్వానించని నాడు, ఎన్ని ఉన్నా అన్నీ నిరర్థకం. మానసిక శాంతి కలిగించే అనుభూతి అనూహ్యం, అనుభవైకవేద్యం. ఆదిశంకరుల గురువు గౌడపాదులు ‘జాగృత స్వప్నం’ ‘పేరుతో అందించిన అపురూప తాత్వికత అదే! ‘నాకు, నా కుటుంబానికి, అతిథులకు నేటి వరకు సరిపడే రొట్టెలు చాలు స్వామీ’ అని కబీరు ప్రార్థన. దాని సారాన్ని అవగాహన చేసుకొని, ఆచరించగలిగే మనిషి జీవనం బృందావనమవుతుంది.

‘సర్వ ప్రాణికోటికీ మిత్రుణ్ని. ఇది గ్రహించినవారే శాంతిని పొందుతారు’ అని శ్రీకృష్ణ ఉవాచ. అంతటి ప్రశాంతతను అనుభవానికి తెచ్చుకోవడమే మానవ ధర్మం, కర్తవ్యం!

- చిమ్మపూడి శ్రీరామమూర్తి

మరిన్ని కథనాలు

జిల్లా వార్తలు

దేవ‌తార్చ‌న

రుచులు

© 1999- 2018 Ushodaya Enterprises Pvt.Ltd,All rights reserved.
Designed & Developed by Eenadu WebHouse
For Digital Marketing enquiries Contact : 9000180611, 040 - 23318181 eMail :marketing @eenadu.net
Best Viewed In Latest Browsers

Contents of eenadu.net are copyright protected.Copy and/or reproduction and/or re-use of contents or any part thereof, without consent of UEPL is illegal.Such persons will be prosecuted.